Of ik 10 dagen mee op prospectie naar Zuid-Afrika wou…

  • 27 oktober 2017

Eind vorig jaar ben ik samen met 4 andere enthousiaste leerkrachten en 10 jongeren van 4 verschillende  scholen in Heist op den berg, mee in het project gesprongen ‘Hest na Bergrivier’. Deze jongeren hadden zich ingeschreven om deel te nemen aan het project en hebben de selectieproef overleefd.

10 jongeren, verspreid over 4 Heistse scholen (Sint lambertus Instituut, Heilig Hart College, CDO en GO! Atheneum Heist) gaan tijdens de paasvakantie in 2018 naar Bergrivier; Zuid-Afrika. Dit ‘Dorp’ is zo groot als de hele provincie Antwerpen en heeft sinds oktober 2015 een stedenband met Heist-op-den-Berg. De jongeren zullen tijdens de 14 dagen dat ze daar verblijven, de culturele verschillen, de waarden en normen van de bevolking,… "het leven zoals het is : Bergrivier" opsnuiven.

Om dit leuke project uit te werken, ben ik samen met de jeugddienst, de verantwoordelijke voor de ontstane stedenband en een aantal politici van Heist-Op-den-Berg naar Zuid Afrika getrokken van 3 tot 12 oktober op prospectie. Tijdens deze 10 dagen hebben wij de planning voor de 10 jongeren opgesteld, leuke plaatsten bezocht die zij zeker moeten zien in Kaapstad, een jongerencentrum bezocht in het midden van een kansarme wijk, de 4 scholen waar onze jongeren 4 dagen zullen meedraaienn nagedacht over de 17 duurzame ontwikkelingsdoelen van de VN,…

De eerste dag in Bergrivier, woensdag 4 oktober, zijn we zeer warm ontvangen in het gemeentehuis door de gemeenteraadsleden en de verantwoordelijke voor de stedenband. We werden voorgesteld en na een lichte lunch zijn we direct begonnen aan het opstellen van de  eerste planning, voor de 14 dagen,  die de jongeren er zullen verblijven. Na drie uur hard werk stond een eerste planning al in zijn babyschoentjes.

Zuid-Afrika prospectie 2

De volgende dag, donderdag 5 oktober, werden we uitgenodigd op een congres over de economische ontwikkelingen en investeringen van de Westkaap in Zuid-Afrika. De Ceo van WESGRO, Tim Harris was de gastspreker. Ik mocht aan een grote ronde tafel plaatsnemen met 6 Zuid-Afrikaanse heren. Dit was een zeer leerrijke ervaring. Je kan ze goed verstaan als ze traag praten.  Zuid-Afrika is zeer goed bezig op economisch vlak maar wil nog voorruitgang boeken en hun producten naar voor schuiven op de wereldmarkt. Aan de 7 Belgen werd dan ook meegedeeld dat we in België maar wat meer zuid Afrikaanse wijn moesten drinken...

Zuid-Afrika prospectie 3 Zuid-Afrika prospectie 4

In de namiddag zijn we de bergen ingereden en de plaatselijke boerderijen gaan bezoeken. We zijn langs kilometers appel-en peren bomen gereden die net in bloesem stonden want het was lente in Zuid-Afrika. We zijn een bloemenkwekerij en een confituur bedrijfje gaan bezoeken. Dit laatste was  zeer interessant voor mij als leerkracht voeding. Het was een vrij recent  bedrijf en alles werd ambachtelijk gemaakt, van confituur tot marmelade. Ze staan zelf in voor de zuivering van hun water en de compost wordt er gebruikt om mest van te maken. Zeer milieuvriendelijk bedrijf!

Zuid-Afrika prospectie 5

Vrijdag 6 oktober, zijn we heel vroeg naar Kaapstad vertrokken om daar de volgende 3 dagen door te brengen. Onze jongeren zullen in Kaapstad verblijven in een soort jongerencentrum. Aangekomen in kaapstad zijn we rechtstreeks naar Tafelberg gereden. Deze zagen we al van ver  liggen! Tafelberg is één van de 7 natuurwonderen op onze aarde. Het uitzicht boven op tafelberg is ongelofelijk prachtig. Hier hebben we meteen ook een eerste opdracht voor de jongeren achter gelaten… wie zoekt, die vindt.

Zuid-Afrika prospectie 6 Zuid-Afrika prospectie 7

Zuid-Afrikanen zijn zeer grote vleeseters. Kip en varken zijn in hun ogen groenten. Na een paar dagen bijna geen groenten te eten zijn wij boven op tafelberg op het groentenbuffet gevlogen.Wat had ik deze gemist!

Na onze prachtige wandeling bovenop tafelberg zijn we richting Waterfront gereden. Daar hebben we de boot genomen richting Robbeneiland. We hebben een interessante rondleiding gekregen met een bus, plaatsen bezocht waar de gevangenen moesten werken en de gevangenis bezocht waar Nelson Mandela 18 jaar lang zat als politiek gevangene.  De rondleiding in de gevangenis werd gegeven door een oud- gedetineerde die er zelf gevangen zat omdat hij in zijn studententijd in opstand was gekomen tegen de politieke partij die toen aan de macht was.

Na deze lange dag hebben we in Waterfront een klein avondmaal genomen en zijn we richting ons hotel getrokken.

Zuid-Afrika prospectie 8

De volgende ochtend, zaterdag 7 oktober, zijn we op de ‘hop on – hop off’ bus gesprongen en hebben we Kaapstad op een hele andere manier gezien. De eerste stop die we maakten was in de ‘national botanical garden’ van Kaapstad. Deze is zeer mooi, zeker omdat het net lente was en alle bloemen in bloei stonden. Terug de bus op, we zijn langs rijkelijke villa wijken gereden, de sloppenwijken, de kustlijn helemaal afgereden. Met een beetje geluk hadden we walvissen kunnen spotten maar helaas hebben wij ze die dag gemist. We maakten nog een aantal stops en op het einde van de dag waren we net op tijd terug om op de laatste bus te springen die nog richting ons hotel reed. Om de leuke dag af te sluiten zijn we gaan eten in een typisch Zuid-Afrikaans restaurant met live muziek. Zeer leuke afsluiter en een aanrader voor iedereen.

Zondag 8 oktober, onze laatste dag in Kaapstad hebben we rustig op een lokaal marktje doorgebracht. Hier loop je echt tussen de "echte inwoners van Zuid-Afrika". In de namiddag zijn we terug naar Bergrivier vertrokken. Daar wachten een Zuid-Afrikaans etentje op ons met typische gerechten: 2 verschillende stoofpotjes met vlees, een topping van bananen, verschillende soorten marmelade, als het maar veel vlees is ginder! Hopelijk gaan de jongeren even erg genieten van Kaapstad als wij. Vooral het historische gedeelte van Kaapstad is heel mooi.

Zuid-Afrika prospectie 9

Heel jammer – en je hart breekt ervan als je ze ziet – zijn de sloppenwijken rondom... Kilometers rond de autosnelweg naar Kaapstad zijn deze al te zien. Huisjes gemaakt van golfplaten niet groter dan 4mx4m waar ze vaak met 8 mensen in leven. Toch gaan de meeste kinderen hier naar school. Ze proberen de kinderen echt aan te moedigen om naar school te gaan maar vanaf de pubertijd wordt het steeds moeilijker en haken ze sneller af. Ze kunnen niet volgen op school, drugs- en alcoholmisbruik, tienerzwangerschappen. Dit is een onderwerp dat de voorbije 10 dagen wel vaker aan bod geweest is. Hoe motiveren wij onze jongeren om naar school te komen, ook al zijn ze schoolplichtig? Hoe pakken wij drugs- en alcoholmisbruik aan? Dit heeft soms voor zware discussies geleid doorheen de week.

Zuid-Afrika prospectie 10

Maandag 9 oktober was voor mij de interessantste dag van heel de reis. We zijn ’s ochtends meteen terug samen gaan zitten met de persoon die ginder het programma voor de jongeren regelt en hebben de aangepaste versie voor de jongeren besproken. Het zag er na deze voormiddag echt al stukken beter uit. De leerlingen gaan hier een ongelofelijke leerrijke ervaring aan over houden.

Hun ogen zullen net zoals die van mij opengaan voor de kleinste dingen, maar ook voor belangrijke thema’s zoals: SAFE WATER. Deze zin kom je overal tegen, neem je een douche dan hangt dit voor je neus, handen wassen dan hangt dit voor je neus, ga je naar het toilet, vergeet dan het kraantje niet terug dicht te draaien. Het is in Zuid-Afrika lente en nu al zitten ze bijna zonder water. Voor ons is het een vanzelfsprekendheid dagdagelijks een douche te kunnen nemen, de planten water te geven,.. of zonder er bij na te denken spelen we in de zomer met waterballonnen, laten we ons zwembadje vollopen,.. zolang je niet met je neus op de feiten gedrukt wordt, lig je er niet wakker van.

In de namiddag zijn we 3 van de 4 scholen gaan bezoeken waar onze leerlingen 4 dagen zullen meedraaien. Sommige scholen hebben klassen tot 50 leerlingen, geef dan maar eens deftig les. Wat me wel erg opviel is dat alle scholen daar een uniform hebben. De infrastructuur van bepaalde scholen is zeker meer dan in orde. 

Andere scholen hebben dan nog de oude lesbanken van vroeger waar je wel eens je vingers kon tussen steken. Het hangt echt van school tot school af. De scholen die gratis zijn hebben natuurlijk geen beamer in elke klas maar zijn zeker meer dan in orde en hebben een leuke omgeving gecreëerd. De scholen waar de ouders moeten betalen zijn qua infrastructuur beter in orde.

Zuid-Afrika prospectie 11 Zuid-Afrika prospectie 12

Het grote verschil in het onderwijs tussen België en Zuid-Afrika is het onderwijssysteem zelf. Zij hebben geen onderverdeling ASO, TSO, KSO of BSO, alle leerlingen moeten daar dezelfde lessen/niveau volgen. Dit is iets waar ze zelf ook vanaf willen.

Vele jongeren die boven in de bergen op de boerderij wonen, hebben niet het geld om dagelijks naar beneden of terug naar boven te geraken. Er is geen openbaar vervoer aanwezig, enkel kleine busjes die de leerlingen komen halen en terug afzetten.

Dinsdag 10 oktober, hebben we in de voormiddag een mondelinge toelichting gekregen over het FLOW- programma. FLOW is een project dat jonge werklozen begeleidt om met meer zelfvertrouwen de arbeidsmarkt te betreden. Dit doen ze door 8 jongeren gedurende 3 maanden opleiding te geven over verschillende aspecten in het leven zoals film maken, assertiviteitstraining, zelfzeker spreken voor een groep, sollicitatiegesprekken voorbereiden,…  Dit doen ze aan de hand van een bepaalde methodiek die veel aandacht geeft aan zelfontwikkeling. De thema’s waar ze rond werken zijn gekozen aan de hand van de problematieken in Bergrivier. Ze hebben al gewerkt rond, energie, water, geld, de voedingsketting en afval. Het laatste thema was afval. Ze proberen aan de hand van filmpjes, sociale media,… een bewustzijn te creëren bij de jongeren rond deze thema’s. We hebben besproken dat dit project ook heel interessant is voor Heist-op-den-Berg.

In de namiddag zijn we naar een kansarme buurt gereden in Veldriff (dit is een deelgemeente van Bergrivier). In het midden van deze wijk staat een jongerencentrum. Hier werden we warm onthaalt door dansende jongeren.

Het jongerencentrum is ontstaan door het initiatief van 1 vrouw. Na de "te grote vraag" van de bevolking is er vanuit andere hoeken sponsoring gekomen om het initiatief verder te zetten. In het jeugdcentrum krijgen kinderen en jongeren tijd en ruimte om zichzelf te zijn en worden liefdevol begeleid. Ze kunnen er huiswerk maken, een boekje lezen, danslessen nemen, op de computer werken,… Daarnaast krijgen ze ook 1 maaltijd per dag. Deze mogen ze daar opeten of mee naar huis nemen. Er is een heel team van vrijwilligers die er voor zorgen dat het centrum kan blijven draaien. Het centrum is gelegen in de armste wijk van Bergrivier.

Dit staat nog niet in de planning van onze jongeren, maar we zijn ondertussen nog moeite aan het doen om deze toch nog in de planning te krijgen. Dit zou pas een geweldige ervaring zijn voor onze jongeren om daar een handje toe te steken. Net zoals wij daar jammer genoeg maar 1 uurtje hebben kunnen doen.

Zuid-Afrika prospectie 13 Zuid-Afrika prospectie 14

Woensdag 11 oktober, was onze laatste dag in Bergrivier. In de voormiddag hebben we een warm afscheid gekregen van de gemeenteraadsleden in het gemeentehuis. In de namiddag zijn we terug richting Kaapstad vertrokken en zijn we Stellenbosch nog gaan bezoeken. Hier waren kilometers wijngaarden te zien. Blijkbaar een zeer belangrijke wijnstreek in Zuid-Afrika.

Voor we doorreden naar onze laatste lunchplaats zijn we nog in een andere sloppenwijk gestopt. Ook deze lag vlak naast een villawijk. Aan de rand van de wijk staat een jongerencentrum dat gebouwd werd door een gemotiveerde mountainbiker. Hij zelf wil de jongeren van straat halen door zijn passie te delen. Hier kunnen 50 jongeren terecht. Hij vangt de jongeren op na school en begeleidt hen met hun huiswerk. In het centrum zijn ook computers aanwezig waarop ze mogen werken. Het jammere hier is dat er een gigantische lange wachtlijst is voor jongeren dat willen deel uit maken van dit centrum.

Zuid-Afrika prospectie 15

Zuid-Afrika prospectie 16

‘s Middags zijn we gaan lunchen in het ‘post card café’. Dit was een zeer mooie locatie en normaal gezien staat de vijver vol met water maar door de heersende droogte stond deze helemaal droog. Tegen 18u werden we naar de luchthaven gebracht en zat onze leerrijke ervaring er zo goed als op.

Gelukkig wisten we toen nog niet dat er tijdens de nachtvlucht een snurkende man en baby op ons zaten te wachten. Tot in april Zuid-Afrika, maak jullie maar klaar voor 10 geweldig gemotiveerde jongeren!